Merisphere Publishing
ESSAI CRITIQUE · MERISPHERE REVIEW
Essai et intervention · Histoire
Makanisi ya politiki mpe panafricanisme

Marcus Garvey: mpo na nini etumba?

Antoine Nguidjol
Première publication · 14 août 2023

Na mokuse

Garvey amonisi ete etumba euti na injustice oyo eumelaka mpe bokeseni ya nguya; asakolaki bitumba oyo ekobebisa koleka oyo ya eleko na ye.

Makanisi ya politiki mpe panafricanisme · Édition mobimba ya botángi

Mokili oyo mobulu ya makanisi ezali koyangela

Na Philosophy and Opinions, Marcus Garvey amonisi mokili ya kokoka te mpe ya mobulu, epai confusion moko elandaka mosusu. Atyoli ba sommets internationales oyo ebongisami kozanga inspiration, préparation to mokano ya kotala histoire: makita oyo ezali kaka kozongisa bakarte ya lisano moko.

Mpo na ye, makita yango ekɔtaka na mozindo te na bantina ya mécontentement ya bato. Yango wana, ekokaka te kotya kimya ya koumela to molongo ya mokili oyo etɛlɛmi.

Ndenge etumba ezongaka

Na kotala histoire, Garvey amoni ndenge moko oyo ezongaka. Soki etumba ya 1914–1918 ezalaki kati na bitumba ya koboma mingi, ezalaki kosakola bitumba oyo ekobebisa lisusu koleka. Etumba ya mibale ya mokili endimisaki yango na ba fusées mpe ba bombes atomiques; banda wana, bibundeli thermonucléaires ebakisi likama.

Lolenge ya bitumba ya lobi eyebani mpenza te, kasi misisa na yango emonanaka: injustice oyo eumelaka, bokeseni ya nguya, konyata bato ya bolembu, kosalela bamboka ya bobola mpe kokanga biteni ya bato. Makambo yango eleisaka kozongisa mabe, koyina mpe mécontentement.

Kimya ezali kaka kimya ya bato te

Mpo na Garvey, kimya mpe stabilité politique ekoki te kozala kaka bato oyo banyatami bazali nyɛɛ. Esengi kobongisa injustice mpe bokeseni ya nguya oyo ezali na moboko. Soki mbongwana ya solo esalemi te, mokili ekotikala na cercle ya bitumba mpe mobulu.

Analyse ya Garvey mpe Afrika ya lelo

Makanisi ya Garvey eyokani na Afrika oyo ezali na bobola, migration monene ya bilenge mpe bitumba ya bokonzi oyo ezongaka. Exploitation ya histoire mpe bokabwani ya contrôle ya bozwi eleisaka frustration; bilenge oyo bazangi mabaku bakendaka na bisika oyo bakanisaka ete ezali na stabilité mingi.

Ba coups d’État mpe instabilité politique ezali kaka bitumba ya bakonzi te. Ezali mpe komonisa transitions démocratiques oyo ekangami, corruption mpe injustice oyo esili te. Kobongisa bantina yango ekoki kokitisa bobola mpe migration ya makasi, mpe kolendisa stabilité politique.

Motuna liboso ya Freud mpe Einstein

Garvey atunaki mpo na nini etumba ezongaka pene na mibu ntuku mibale liboso ya dialogue ya Freud mpe Einstein. Atyaki motuna yango na molongo ya mokili mpe na kati ya ba communautés noires, oyo Afrika ezali na centre ya histoire na yango.

Exil oyo bamilio ya bato ya Afrika baponaki te banda ekeke ya zomi na motoba etikaki bampota oyo ezali naino. Motuna ya Garvey ekangisi bongo bantina ya etumba na histoire molai ya kobɔtɔla biloko, injustice mpe bokeseni ya nguya oyo ezali naino kobongisa mokili ya lelo.

Okoki kobomba na PDF to ko-imprimer mpo na bosaleli ya yo moko, ya mateya to ya académie, soki titre, kombo ya mokomi mpe référence Mérisphère etikali.

Masolo na ntina ya lisolo oyo

Esika oyo ezali mpo na masolo ya siansi. Bokoki kotyana ntembe mpe kopesa makanisi na bososoli. Mafinga, kobundisa moto, kosambwisa, koyina bato to kobangisa endimami te.

    Likanisi ezali naino te.