Makanisi · Mikanda · Afrika mpe mokili
Tángá Merisphere Review na Lingala
Makomi mpe botángi ya mozindo ya Merisphere Review oyo ebongolami na Lingala ya RDC.
Maponi ya botángi
100 / 100
- Article scientifique · Épistémologie et sciences
Siansi mpe makambo oyo emonanaka lokola ezangi mayele ekoki kozala esika moko te?
Siansi ekoki koyekola likambo oyo naino emonani te na lolenge ya mayele, ya komekama to ya kozala na mobeko moko ya polele, kozanga kotika mibeko na yango? Na matematiki, liloba « irrationnel » ezali na ndimbola ya sikisiki: ezali motángo oyo ekoki kokomama te lokola quotient ya motángo mibale ya mobimba. Kasi na filozofi, liloba yango ezwaki mokumba mosusu, mpe mbala mingi etelemaki na ngámbo mosusu ya Raison, ya mezire mpe ya molongo. Boyekoli oyo ezongeli mokumba ya makanisi ya Bagrɛki na mbongwana wana ya ndimbola, mpe elandi makambo oyo liboso emonanaki lokola ekoki kosalisa te, ekoki kosalema te to ezali ya kokamwa, kasi na nsima ekɔtaki na mosala ya boyebi: approximation, nombres complexes, fractales mpe indétermination quantique. Mokano ezali te kokumisa irrationnel. Motuna ezali nde soki koboya yango liboso ya bolukiluki ekangaka banzela mosusu ya boyebi. Siansi ezali irrationnel te; kasi ekoki kozwa lokola eloko ya bolukiluki makambo oyo naino etɛmɛlaka lolenge ya rationalité oyo toyebi, soki etali yango na examen, critique mpe contrôle.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Relations internationales et géopolitique
Etiopi — Bitumba ezongi na Tigré mpe ezali kotya boyokani ya Pretoria na likama
MBULA MISATO NSIMA YA BOYOKANI YA PRETORIA, BITUMBA OYO EZONGI NA NƆRDI YA ETIOPI EZALI LISUSU KOMEKA MAKASI EBONGISELI OYO ESUKISAKI MBULA MIBALE YA ETUMBA. UNION AFRICAINE ESENGI ETE GOUVERNEMENT FÉDÉRAL MPE BAKAMBI YA TIGRÉ BAZONGELA MASOLO MBALA MOKO.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Droit
Nigeria — Bato ntuku misato na nsambo bakufi na bokangami na Minna, ntina ya liwa eyebani naino te
PENE NA BATO 37 OYO BAFUNDAMAKI NA MOSALA YA MABANGA YA NTALO YA MABƆKƆ BAKUFAKI NSIMA YA KOKANGAMA NA MINNA, NA ETAT YA NIGER. COMMISSION NATIONALE DES DROITS DE L’HOMME YA NIGERIA ESENGI BA-AUTOPSIES MÉDICO-LÉGALES OYO EKOSALAMA NA BATO YA LIPANDA MPE BOBATELI YA BILEMBETELI.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Économie
Nyongo ya Afrika — Mbongwana ya ndenge ya kotala soki nyongo ekoki kofutama ebongoli ndelo ya kodefa
FMI MPE BANQUE MONDIALE BAZALI KOBONGOLA EBONGISELI OYO BASALELAKA MPO NA KOTALA NYONGO YA BIKÓLO YA BOZWI MOKE. MBONGWANA YANGO ESENGELI KOKESENISA MALAMU LIKAMA YA MIKAKATANO YA NYONGO NA NYONGO OYO EKOKI LISUSU KOFUTAMA TE, MPE KOTYA NA MOTUYA MINGI NYONGO YA KATI YA MBOKA MPE BAMPOSA YA INVESTISSEMENT YA NTANGO MOLAI.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Science politique
Maroc — Nsima ya maponami oyo bato mingi bakendaki te, esengeli sikoyo kotonga majorité
PARTI AUTHENTICITÉ ET MODERNITÉ EZALI LIBOSO NA BA RÉSULTATS PRÉLIMINAIRES NA BAKITI 97, LIBOSO YA RNI MPE ISTIQLAL. PARTI MOKO TE EZALI NA MAJORITÉ YANGO MOKO. TAUX YA PARTICIPATION YA EKÓLO MOBIMBA, OYO BAKONZI BALOBI ETE EZALI 38,02%, ETIKI LIKAMBO YA PARTICIPATION YA BAPONI NA ESIKA YA NTINA.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Économie
Soudan — Etumba epanzani nkita mpe elembisi mbongo ya ekólo
LIVRE SOUDANAISE EZALI KOTEKAMA PENE NA 7 500 MPO NA DOLLAR MOKO NA MARCHÉ PARALLÈLE NA BITÚKÁ OYO MAMPINGA YA LETA EZALI KOYANGELA. BOKABWANI YA TERRITOIRE EZALI KOKITISA MISOLO YA LETA, KOBEBISA NZELA YA KOZWA DEVISES MPE KOKÓMISA MAKASI MISALA YA KOBATELA MOTUYA YA MBONGO.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Relations internationales et géopolitique
Mali — Etumba mpe mpasi ya koyeba motángo ya bato oyo ebungisi
ATTAQUE YA CAMP YA BASODA YA DIOURA NA 10 SANZA YA LIBWA EBOMAKI BASODA MINGI YA MALI. BA SOURCES OYO REUTERS ETÁNGI BALOBI ETE BAKUFI BALEKI NKAMA MOKO. MAMPINGA YA MALI ENDIMI ETE EBUNGISAKI BATO KASI EBIMISI TE MOTÁNGO OYO EKOKANI NA YANGO. YANGO WANA, MOTÁNGO YA SIKISIKI EKOKI TE KOLOBAMA LOKOLA ENDIMAMI.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Relations internationales et géopolitique
Mbu Motane — Etumba ya Yémen ekómi na mbano ya mbala moko na Liseke ya Afrika
PENE NA BATO 3 000 BAKOMAKI NA DJIBOUTI NA MIKOLO MWAMBE NSIMA YA KOKATISA BAB EL-MANDEB. CRISE YA YÉMEN EZALI KOMONISA ETE LISEKE YA AFRIKA EZALI LIBONGO YA MOSIKA TE NA ETUMBA YANGO. MBANO NA YANGO MPO NA BATO, NKITA MPE BOKENGI EZALI DÉJÀ KOMONANA KUNA.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Économie
Afrika ya Sudi — Industrie ya mituka ekutani na mbongwana ya électrique na bazando na yango ya exportation
AFRIKA YA SUDI ETINDAKI NA MIKILI YA BAPAYA MITUKA YA MIKE 414 271 NA 2025. KOLEKA 70% YA PRODUCTION NA YANGO YA MITUKA YA MIKE ETINDAMAKA NA BAPAYA, MPE MITUKA MINEI KATI NA MITANO OYO ETINDAMI EKENDAKA NA UNION EUROPÉENNE MPE ROYAUME-UNI. MBONGWANA YA BAZANDO YANGO EPAI YA MITUKA YA KURA EZALI KOTINDA INDUSTRIE YA AFRIKA YA SUDI EBONGWANA NOKINOKI.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Science politique
Soudan du Sud — Maponami ezali kokende liboso kozanga Constitution permanente mpe recensement
MBONGWANA YA MOBEKO YA MAPONAMI EPESI NZELA YA KOSALA MAPONAMI KOZANGA KOZELA ETE CONSTITUTION PERMANENTE MPE RECENSEMENT NATIONAL ESILA. GOUVERNEMENT ELINGI KOBATELA CALENDRIER YA SANZA YA ZOMI NA MIBALE. BOSEMBO MPE BONDIMAMI YA MAPONAMI EKOTALELA MINGI NDENGE EKOBONGISAMA NA MOSALA.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Sociologie
RDC — Ebola ekómi na bitúká ya sika mpe épidémie ezali kaka koboma bato mingi
KINO 20 SANZA YA LIBWA, OMS ETÁNGAKI CAS CONFIRMÉS 7 733 MPE DÉCÈS CONFIRMÉS 3 732 YA BOKONO YA EBOLA BUNDIBUGYO NA RDC. DUNGU, NA HAUT-UÉLÉ, EKÓMAKI ZONE DE SANTÉ YA 63 OYO ESIMBAMI BANDA ÉPIDÉMIE EBANDAKI.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Relations internationales et géopolitique
Sahel — Politiki ya souveraineté liboso ya mikakatano ya géographie ya etúká
Kokitisa mpo na mwa ntango livraisons ya carburant ya BOST Energies na Mali mpe Burkina Faso ezongisi na makanisi contrainte ya accès na mbu. Enclavement esengi ete bikólo ya Sahel bakanisa souveraineté elongo na infrastructures mpe territoires ya bazalani na bango.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Relations internationales et géopolitique
Soudan — Ntango aide humanitaire eponi bato oyo bakozwa yango
Bato pene na 19,5 millions na Soudan bazali na nzala makasi. Ba moyens oyo ezali epesi ba organisations humanitaires nzela te ya koyanola na bamposa nyonso. Ciblage, oyo ebongisami mpo na kotinda lisungi epai ya bato vulnérables koleka, ekómi mpe lolenge ya koadministrer bozangi na yango.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Sociologie
Afrika ya Sudi: féminicide ekómi « épidémie »?
Ba corps ya basi oyo ezwami moko nsima ya mosusu na Ekurhuleni ezali kosalema na ekólo oyo violences fondées sur le genre mpe féminicides eclassifié lokola catastrophe nationale. Enquêtes esengeli naino koyeba soki makambo yango ezali na boyokani. Succession na yango ezongisi liboso bonene ya violences faites aux femmes na Afrika ya Sudi mpe ba moyens ya kopekisa, kolandela mpe kopesa etumbu.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Relations internationales et géopolitique
Afrika ya Sudi–États-Unis — Visa lokola esaleli ya pression politique
Washington esakoli restrictions ya sika ya visa mpo na bato mosusu oyo bazali na boyokani na politiques sud-africaines oyo administration américaine emoni lokola discriminatoires. Pretoria eboyi lecture yango. États-Unis ezali bongo kotya na bato conséquences ya désaccord politique na Afrika ya Sudi.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Sociologie
Komibanzabanza mpo na bato mosusu ezali kokita na mokili?
Na cours na ye na Collège de France na 1981-1982, oyo ebimaki na titre L’Herméneutique du sujet, Michel Foucault azongeli likanisi moko ya kala: epimeleia heautou, souci de soi. Ezali komikanga na yo moko te, kasi kosala mosala likoló ya ndenge ya kozala, kokanisa mpe kosala.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Économie
Esengeli kosunga bikólo « ya bobola »?
Na Essai sur le don, Mauss amonisi ete kopesa esalaka relation. Moto oyo azwi akangami te na eloko moko te kaka mpo afutaki mbongo te. Don ebengaka réponse mpe ekoki kosala obligation. Epusaka bato pene, kasi ekangisaka mpe.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Économie
Sénégal: ndenge programme ya FMI ebongolaka bokambami ya misolo ya Leta
Sénégal ekómi na etape moko ya ntina na masolo na Fonds monétaire international (FMI). Na mokolo ya 1 sanza ya libwa 2026, bato ya misala ya FMI mpe bakonzi ya Sénégal bayokanaki na makambo ya nkita oyo ekoki kozala moboko ya programme ya sanza tuku misato na motoba, ya motuya pene na dolare ya Amerika milliard 2,2. Boyokani yango esili naino te: esengeli kondimama liboso na bakambi ya FMI, sima na Conseil d’administration, mpe makambo mosusu esengeli naino kokokisama, mingi mingi na oyo etali traitement ya nyongo mpe ba garanties ya misolo.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Droit
RDC: tokoki kobongola mibeko ya succession présidentielle kozanga kobuka ordre constitutionnel?
République démocratique du Congo ezali kokota lisusu na eleko ya tension zingazinga ya Constitution na yango. Na mokolo ya 15 sanza ya libwa 2026, ba manifestations esalemaki na Kinshasa mpe na bingumba mosusu; police epanzaki bato, na bisika mosusu na gaz lacrymogène mpe na masasi ya kokebisa. Bato oyo bazalaki kotelemela réforme constitutionnelle bazali kobanga ete yango ekoki kofungola nzela na mandat ya misato ya Président Félix Tshisekedi. Bakonzi, na ngambo na bango, balobi ete changement nyonso esengeli koleka na volonté ya peuple mpe, soki esengeli, na référendum.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Économie
Pétrole ya ntalo: ba effets ekeseni mingi kati na ba économies africaines
Na mokolo ya 16 sanza ya libwa 2026, Brent ezalaki naino pene na dolare ya Amerika 105 mpo na baril moko, ata soki ekitaki koleka 3% na mokolo yango. Bokiti yango eutaki mingi na kozonga ya eteni moko ya ba exportations ya Arabie saoudite. Kasi tension ezalaki naino makasi na diesel mpe na ba produits raffinés mosusu.
Tángá makomi → - Article scientifique · Éducation et sciences de l’éducation
Kelasi ya Afrika: mpo na nini elongaka te?
Mpo na kososola likambo, esengeli kokabola mituya ya kelasi na mikano oyo bibongiseli ya mateya ya Afrika esengeli kosalela.
Tángá makomi → - Article scientifique · Éducation et sciences de l’éducation
Kobongola boyebi na minɔkɔ ya Afrika
Boyebi ezwaka nguya na kati ya bato kaka ntango bakoki kotuna yango, koloba yango lisusu mpe kopesa yango na minɔkɔ oyo basalelaka mpo na kozala mpe kokanisa.
Tángá makomi → - Article scientifique · Science politique
Bapartis politiques ya Afrika mpe critique ya Fanon oyo ezali naino na ntina
Critique ya Fanon esalisaka kososola ndenge multipartisme ekoki kofanda esika moko na nguya ya katikati, kozala na nse ya bapaya mpe participation moke ya bana-mboka.
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Mpo na ontologie ya Afrika ya esika ya boyokani
Moto azali eloko oyo ekabwani na bato mosusu te: bomoto na ye esalemaka na boyokani, mikumba, bisika mpe masapo oyo bato bakaboli.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Sociologie
Kozala na esengo na kati ya likama: nihilisme social mpe kobongwana ya esengo na Afrika ya Kati
Lisolo oyo etaleli ndenge conscience collective ezali komesana mokemoke na kobeba ya politiki, société mpe bizaleli na Cameroun mpe na République démocratique du Congo.
Tángá makomi → - Article scientifique · Éducation et sciences de l’éducation
Boyekoli asynchrone mpe ntango ya kelasi oyo ekoki kobongwana na Afrika
Boyekoli oyo ebongwanaka ekoki koyanola na bomoi ya Afrika kaka soki etongami kolanda nzela, ntango mpe mikumba ya bayekoli.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Science politique
Alternance mpe démocratie: bosenga mpo na kopekisa bokangami ya nguya na Cameroun
Koloba ete Cameroun ezali na bosenga ya alternative politique kasi alternance te ebimisi motuna ya moboko: démocratie ekoki kotikala na bomoi soki nguya ebongwanaka mabɔkɔ te?
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Na ntina ya likanisi ya ‘plurivers’ ya Arturo Escobar: kotuna likanisi ya univers oyo euti na fiziki ya Galilée mpe Copernic
Lisapo ya cosmologie ya Occident ezali kobenga biso tótuna ntina ya centre na likanisi ya univers moko kaka mpe tótalela plurivers ya Arturo Escobar lokola esika oyo mikili ebele ekoki kozala elongo.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Science politique
Cameroun: kopelisa lisusu molimo ya lipanda mpo na kosangisa ekólo
Cameroun ezali kaka ndelo oyo bakonzi ya bapaya batyaki te: lisapo ya bato nyonso, etumba mpo na bonsomi mpe likanisi ya lipanda nde ebongolaki bapaya ya lobi ekólo moko.
Tángá makomi → - Article scientifique · Sociologie
Cameroun: elilingi ya lokuta mpe ya mabe ya pluralisme ya ba médias
Ebele ya bazulunalo, baradio mpe ba chaînes ya télévision na Cameroun emonisaka lokola bonsomi ezali; kasi bokabwani ya makanisi ya bato ekoki kolimwisa critique mpe kolendisa nguya ya politiki.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Philosophie
Makanisi oyo ‘Nsuka ya lisapo?’ ya Francis Fukuyama epesi ngai
Ntango Fukuyama asakoli elonga ya nsuka ya libéralisme, abosani ba critiques minene ya société ya consommation, lisapo ya colonisation ya banguya libéraux mpe bokeseni oyo ezali kaka na bomoi ya politiki.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Histoire
Cheikh Anta Diop: Ezipito lokola katikati ya mokili ya culture ya Afrika ya bato moindo
Cheikh Anta Diop atye Ezipito ya kala na katikati ya bolandi ya culture ya Afrika mpe akómisi kozwa lisusu lisapo mosala ya makanisi, culture mpe politiki.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Littérature et études littéraires
Kososola Cahier d’un retour au pays natal ya Aimé Césaire (eteni)
Botángi ya mozindo ya biteni ya poème ya Aimé Césaire: ntɔngɔ, kobukana, botɛmɛli mpe kozwa lisusu mokili oyo mpasi ya colonisation ezipaki.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Religions et faits religieux
Nzambe azali moklisto te
Uta na libondeli ya Desmond Tutu mpo mangomba eyambana, essai oyo etaleli lisapo ya politiki ya kondima na Afrika mpe esengi théologie décolonisée oyo epikami na bokundoli ya Afrika.
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Elilingi ya bozali, bililingi ya bozangi kozala: mpo na critique ya Afrika ya ontologie ya Occident
Critique ya Afrika ya hiérarchie ya bozali oyo modernité ya Occident esali, uta Code noir kino libéralisme économique, liboso ya ntango ya boyokani mpe bopesi libula.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Relations internationales et géopolitique
Koloba polele mpe bilikya na nsuka ya sommet Russie–Afrique
Commentaire ya ntango na yango mpo na sommet Russie–Afrique, autonomie diplomatique ya Afrika mpe mbongwana ya bokatikati ya nguya na mokili.
Tángá makomi → - Article scientifique · Éducation et sciences de l’éducation
Hexis mpe formation ya ba élites na Afrika: botángi ya Aristote
Na distinction ya Aristote kati na diathesis mpe hexis, essai oyo esengi pédagogie ya Afrika oyo ebongolaka boyebi oyo esangani ekóma jugement ya makasi, conduite éthique mpe action.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Sociologie
Coupe du monde, France mpe ba minorités na yango
Elonga ya sport ekoki kobongola esika ya ba minorités, to ezali kaka kokitisa injustice na ntango ya fête?
Tángá makomi → - Essai et intervention · Relations internationales et géopolitique
Francophonie, to ndɔtɔ ya destin moko mpo na lokota
Kokabola français esalaka communauté ya mikanda oyo ekokani, ntango circulation, mateya mpe reconnaissance ezali naino na bokeseni makasi?
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Bonsomi ekoki te kozala ya bato oyo bazangi culture?
Moto asengeli koyekola bonsomi na culture ya biteyelo, to bato oyo banyatami bakoki koyeba mpe koluka yango na expérience ya histoire?
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Littérature et études littéraires
Métamorphose oyo esili te: kozongela L’Aventure ambiguë ya Cheikh Hamidou Kane
Mbongwana ya Samba Diallo oyo esili te emonisi ndenge kelasi ya colonie ekoki kopesa boyebi wana ezali kolongola présence ya moyekoli na mokili.
Tángá makomi → - Article scientifique · Littérature et études littéraires
Motuna ya périphérie na mikanda ya Francophonie
Mpo na nini mikanda ya Afrika etikali na périphérie na espace littéraire oyo elobi ete français ezali lokota ya bato nyonso?
Tángá makomi → - Essai et intervention · Sociologie
Afrika ezali continent ya balɔti koleka nyonso?
Kofunda bato ya Afrika ete bafandaka na bandɔtɔ ebombaka bandɔtɔ oyo Occident esalelaki mpo na kokanisa, kolonga mpe kozwa mokili.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Littérature et études littéraires
Ndɔtɔ ya mabe ya Joe motindiki-pousse-pousse, ya Mansi-Dongi Dokoma
Melissa Hanford atángi ndɔtɔ ya Joe oyo ezongaka lokola allégorie politique ya kozela, bureaucratie mpe possibilité ya mpasi ya kopona.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Sociologie
Football ya Afrika lokola talatala ya ‘ba sociétés primitives’
Na nsima ya spectacle mpe commerce, football ya Afrika emonisaka bondeko ya engumba, mbongwana ya motángo ya bato mpe matata oyo euti na histoire ya lisanga.
Tángá makomi → - Article scientifique · Sociologie
Journalisme ya Cameroun mpe elonga ya bibongiseli ya bosolo
Ntango spectacle ya ba médias ezwi esika ya bolukiluki ya critique, nani azali lisusu kotya mibeko ya bosolo na espace public ya Cameroun?
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Religions et faits religieux
Nationalisme transcendantal ya Simon Kimbangu
Atako kimbanguisme ezali liboso lingomba, banda ebandeli ezwaki nationalisme oyo endimaki te kokangama na bandelo ya colonie.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Science politique
‘Kozanga ndimbola’ oyo ezali kopusana bato mpe mampinga na Afrika
Kosepela na kobongwana ya mampinga ezali bolingo ya violence to kotyola institutions te, kasi koboya ordre politique oyo esili nguya.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Relations internationales et géopolitique
Nɔrdi, to eteni ya mokili oyo ezalaka kaka na ndɔtɔ
Likambo ya mawa ya réfugiée ya Corée du Nord na Séoul emonisi bokeseni kati na Nɔrdi oyo bato bakanisaka mpe bomoi ya mpasi oyo ba migrants mingi bakutaka.
Tángá makomi → - Article scientifique · Sociologie
Bozongi ya race lokola likanisi oyo ebongisaka Occident
Ndenge musée ebongisaka bililingi, discours politique mpe politique démographique emonisi ete classement racial ezali kaka na nse ya maloba ya égalité.
Tángá makomi → - Article scientifique · Anthropologie
Ndenge ya ntango na Afrika ya bato moindo
Na esika ya komona ntango lokola bokiti, ba sociétés ya Afrika epesaka motuya na bobange lokola koyanganisa mpe kotinda bwanya—éthique oyo ezali na ba conséquences politiques.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Science politique
Les Damnés de la terre ya Frantz Fanon: herméneutique mpo na kososola politiki na Afrika ya bato moindo
Fanon asalisaka kososola ndenge ba élites ya engumba bazwaki ba modèles ya partis ya métropole mpe ndenge ba concepts politiques esalaki ba réalités ya Afrika.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Science politique
Ba intellectuels ya pacotille mpe bokambi mabe na Afrika ya bato moindo
Ntango boyebi ekómi esaleli ya conformisme mpe nguya, prestige ya intellectuel etikalaka kasi mokumba ya koluka bosolo elimwaka.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Sociologie
Obsolescence programmée ya culture oyo Afrika edefi
Ba programmes ya kelasi oyo esalemi mpo na examens kasi mpo na continuité sociale te etyaka bayekoli ya Afrika na ntango mokuse ya biloko mpe makanisi oyo euti libándá.
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Ontologie africaine ya relation mpe monadologie ya Leibniz: uta correspondance métaphysique kino co-constitution ya bikelamu
Leibniz apesi métaphysique ya correspondance universelle; ontologie relationnelle eleki mosika na kokómisa relation esika oyo bikelamu esalemaka.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Sociologie
Koyeisa etando monene na kokɔtisa bokeseni: ndenge namonaka lisapo ya Afrika
Lisapo ekendaka liboso na nzela ya semba te; bokoli na yango ya solo ezali kofungola lolenge ya kotala mpe kokɔtisa bokeseni.
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Marcien Towa azalaki na raison koloba ete ethnophilosophie ya Afrika emɛlaka na ‘nse ya histoire’?
Koboya mythe mpe culture oyo elongamaki ya Towa epesaki critique philosophique ya Afrika makasi, kasi ekokaki kotika ba catégories ya domination ya Occident kozanga examen ya kokoka.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Histoire
Marcus Garvey: mpo na nini etumba?
Garvey amonisi ete etumba euti na injustice oyo eumelaka mpe bokeseni ya nguya; asakolaki bitumba oyo ekobebisa koleka oyo ya eleko na ye.
Tángá makomi → - Article scientifique · Science politique
Novlangue mpe double pensée na discours politique ya Cameroun: ntango maloba ebongoli réalité
Lokota ya politiki engɛngisaka réalité sociale te ntango répression ekómi kimya, bobola ekómi émergence mpe bokabwani ekómi cohésion nationale.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Science politique
‘Fighting spirit’ ya bato ya Cameroun ekendaki wapi? Mémoire oyo bapekisi, transmission oyo ebukani mpe bana-mboka oyo bazangi libula ya mémoire
Bato ya Cameroun babosanaki kaka tradition ya résistance te: censure ya État, silence ya mabota mpe kozanga milulu ya public epekisaki transmission na yango.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Littérature et études littéraires
Bolobaka français na Afrika?
Nani azali na lotomo ya komiyoka na ndako na kati ya français, mpe mpo na nini mikanda ya Afrika etalelami kaka lokola ya bapaya na lokota oyo balobi ete ezali ya bato nyonso?
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Kokanisa koleka Senghor: émotion ezali ya bato moindo ndenge raison ezali ya ba Grecs?
Esengeli koboya bokabwani ya Senghor oyo etyaka émotion mpe raison na ba races, kasi kozanga kobosana boyokani na yango ya solo na boyebi, création mpe histoire politique.
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Kokanisa filosofi na Afrika koleka Marcien Towa
Bosenga ya Towa mpo na rigueur conceptuelle ezali kaka na ntina, kasi bakoki kosambisa filosofi ya Afrika kaka na définition ya Europe oyo emibengi universelle mpe ekoki na yango moko te.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Science politique
Kokanisa mokili kobanda na Afrika: mpo na nini geopolitiki esengeli kobongola lolenge ya kotala
Geopolitiki etongami naino mingi na masolo ya Europe mpe Atlantique ya Nɔrdi oyo bakómisá mibeko mpo na bato nyonso.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Relations internationales et géopolitique
Lokola moto ya Afrika akosamaki mbala mingi na moto ya mpɛmbɛ, asengeli kondima makama ya koyeba mokili mbala moko
Bato ya Afrika basengeli kozala na bonsomi ya kozwa lisusu expérience na bango ya mokili oyo ebombami na nse ya boyebi ya bapaya.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Sociologie
Kosukisa likanisi ya Afrika na kati ya paradoxe ya Achille mpe tortue
Discours ya développement ekómisaka Afrika Achille oyo akoki jamais koleka ba nations oyo avance ya histoire ebatelami ntango nyonso.
Tángá makomi → - Article scientifique · Éducation et sciences de l’éducation
Mpo na métapolitique ya botángi na Afrika
Kotángá ezali koyamba kaka te: ezali kozwa ndimbola na bonsomi mpe na mayele mpo motángi azali koluka eyano.
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Ntango filosofi etaleli lisusu palabre ya Afrika
Palabre ya Afrika etongami na mythe politique ya compromis mpe bokonzi oyo bato bakaboli, na bokeseni na mayele ya seko mpe etumba ya bato nyonso na bato nyonso.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Religions et faits religieux
Ntango Cardinal Malula atɔndɔlaki crise ya bandakisa
Cardinal Malula amonaki conscience, komipekisa mpe kozala ndakisa lokola biyano na crise oyo eleki nkita.
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Filosofi ezali nini?
Uta Socrate kino critique ya lelo, filosofi esangisaka boluki ya bosolo ná mosala ya mpasi ya kosala ete bomoi ya moto eyokana na pensée na ye.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Philosophie
Kokanisa lisusu originalité na répétition créatrice: shanzhai na makanisi ya Byung-Chul Han
Shanzhai ezali kaka contrefaçon te: emonisi ndenge imitation ekoki kobongisa, kobongola mpe kokela lisusu modèle oyo ezwi libula.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Anthropologie
Kotalela lisusu ba handicaps mibale oyo bapesaka Afrika: minɔkɔ mingi mpe bokoli ya motángo ya bato
Minɔkɔ mingi ya Afrika ezali obstacle ya développement te; ezali infrastructure oyo esili kozala mpo na boyebi, création mpe renouvellement national.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Éducation et sciences de l’éducation
Eyano epai ya Monsieur Laurent Enoga mpo na article na ngai ‘Hexis mpe formation ya ba élites na Afrika’
Boyebi ekómaka hexis ya emancipation kaka ntango ekɔti na bomoi, ezwi médiation sociale mpe ekoki kotɛmɛla marché autonome ya ba diplômes.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Histoire
Thabo Mbeki: Eleko ya elikya mpo na Afrika
Na discours moko ya 2005 na Singapour, Thabo Mbeki asengaki boyokani makasi kati na Afrika mpe Asie, na molimo ya Conférence ya Bandung.
Tángá makomi → - Article scientifique · Philosophie
Bato nyonso basengeli kofanda na espace perceptif moko?
Espace perceptif universel ekómaka illusion ntango échange mondial ebatelaka ba puissances dominantes mpe elongolaka bokeseni kaka mpo na litomba na yango.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Philosophie
Botángi ya ‘mokanda ya kobɔndisa mama moko’ ya Emmanuel Kant: komona miboko ya makanisi ya Kant
Mokanda oyo ekomamaki liboso ya ba Critiques minene ya Kant emonisi déjà bindimeli na ye mpo na bomoi, liwa mpe destin ya moto.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Science politique
Mobulu na Afrika ya Sudi: mondialisation liboso ya bokangami na mabele
Mobulu epai ya ba migrants ya Afrika emonisi matata oyo esili te kati na circulation économique ya mokili mpe bokangami ya bato na territoire.
Tángá makomi → - Actualité et analyse critique · Éducation et sciences de l’éducation
Ba étudiants: bato minene oyo bazangaki na crise ya nsima ya maponami na Cameroun. Mpo na nini?
Kimya oyo emonani epai ya ba étudiants ya Cameroun elakisi dépolitisation te, kasi déplacement monene ya identité politique epai ya bomoi ya bilenge oyo bazangi sécurité.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Littérature et études littéraires
Kotonga mongongo na mongongo, kokela mémoire ya bomoi
Merisphere Review esangisaka mingongo ya Afrika mpe ya diaspora mpo mikanda, makanisi mpe masolo etonga mémoire ya bomoi oyo bato bakabola.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Littérature et études littéraires
Edward Saïd: Orient lokola eloko oyo discours esalaki
Orientalisme emonisi ndenge boyebi, mikanda mpe nguya ya politiki esalaki elongo Orient moko ya makanisi, oyo bakokaki kolimbola, kokabola mpe kotambwisa.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Philosophie
Mudimbe: Bokeli ya Afrika
V. Y. Mudimbe ataleli bibliotɛkɛ ya makanisi oyo esalaki Afrika eloko ya boyebi ya Occident mpe ya administration ya bokonzi ya bapaya.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Science politique
Achille Mbembe: Afrika na likoló ya karte ya lokuta
Kokanisa Afrika esengi kobuka ba-karte oyo ekaboli yango na koleka ya bato, boyokani mpe masapo oyo esalaki ete ezala ntango nyonso na kati ya mokili.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Littérature et études littéraires
Djaïli Amadou Amal — Basi oyo bazangi motema molai
Na nsima ya kofunda mobulu, buku ezali komonisa nini na ntina ya mayele ya basi mpe mbongwana ya bomoi ya Sahel?
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Littérature et études littéraires
Fatou Diome — Libumu ya Atlantique
Roman ebongoli ndenge ya kotala migration mpe emonisi bokeseni ya maloba oyo basalelaka mpo na mobembo ya bato ya Afrika mpe ya Europe.
Tángá makomi → - Création littéraire · Littérature et études littéraires
Eleko moko na Tunis
Mobembo ya poésie na Tunis, Carthage mpe bangomba ya Nord, epai kitoko ya engumba ememi mémoire ya histoire mpe bokabwani.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Littérature et études littéraires
Eleko moko na Tunis: botángi ya critique
Poème ya Mansi Dokoma ebongoli mobembo na Tunis ekóma méditation na mémoire, exil mpe ndenge bisika ebikaka.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Littérature et études littéraires
Tchicaya U Tam’si (1932–1988)
Poète ya mɔtɔ mpe témoin ya miso polele ya Afrika oyo ezoki kasi etondi na bomoi.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Littérature et études littéraires
Mongo Beti: Critique makasi ya afro-pessimisme
Na mikanda ya Mongo Beti, ezala bonkɔkɔ to lingomba ekatelaka moto ya Afrika nzela ya kosala te: mikanda ezongisela ye makoki ya kolinga mpe ya kosala.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Histoire
Martin Bernal: Egypte, matrice oyo babosanaki ya makanisi ya Bagrɛki
Black Athena etɛmɛli lisapo ya Grèce oyo emikokisaki na boyebi mpe ezongisi rôle ya Egypte ya kala na généalogie ya makanisi ya Occident.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Histoire
Marcus Garvey: philosophie, komiyeba mpe emancipation ya bato moindo
Garvey asangisi philosophie na action: emancipation ya bato moindo esengaka komiyeba, bomoko, leadership ya responsabilité mpe kozongisa lokumu ya moto.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Littérature et études littéraires
Guy de Maupassant: ndɔtɔ ya Afrika
Kokima Tour Eiffel ya Maupassant ebongoli Afrika elilingi ya poésie oyo etɛmɛli modernité industrielle mpe kobungisa sens na yango.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Économie
Thomas Sankara mpe Jean Ziegler: discours na ntina ya nyongo
Jean Ziegler amonisi discours ya Sankara ya 1987 na ntina ya nyongo lokola testament politique mpe appel oyo ezali naino na mɔtɔ mpo na emancipation collective ya Afrika.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Philosophie
Derrida: mpo na bonsomi ya sens
Différance ya Derrida elongoli botángi mpe bokomi na illusion ya sens moko mpe efungoli masolo ya libula na pluralité mpe contestation.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Éducation et sciences de l’éducation
Kozanga kolonga na kelasi ya bana ya ba immigrés africains na Europe: mythe to réalité?
Bokeseni na parcours scolaire ezali, kasi ezali destin culturel te mpe jugement ya nsuka te mpo na bana oyo bautá Afrika.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Religions et faits religieux
Bosenga ya Nzambe na Afrika mpe na diaspora: elembo ya crise to boyokani kati na oyo emonanaka mpe oyo emonanaka te?
Bokoli ya ba églises de réveil emonisi eyano na kokweya ya société mpe bosenga oyo ezali koumela ya kokangisa bomoi oyo emonanaka na oyo emonanaka te.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Philosophie
Laïcité française: religion oyo ezangi Nzambe?
Laïcité française ezali kaka principe juridique ya neutralité te; esalaka mpe lokola kondima civile oyo ezali na ba dogmes, ba rites mpe bakɛngɛli na yango.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Religions et faits religieux
Nzambe azali mokristo te: Desmond Tutu mpe mosala oyo esili te ya boyambi ya mangomba
Tutu alobi solo ete Nzambe aleki mangomba nyonso, kasi théologie décolonisée esengeli mpe kozongisa ba traditions spirituelles ya Afrika oyo conquête elongolaki.
Tángá makomi → - Essai et intervention · Religions et faits religieux
Mangomba ya bonkɔkɔ ya Afrika ezali mpenza na makomi ‘mosantu’ te?
Soki bokomi esosolami lokola trace na nzoto, rite, nkombo mpe mémoire, mangomba ya Afrika emonisi ordre scriptural ya mozindo oyo ekoki kotindama.
Tángá makomi → - Création littéraire · Littérature et études littéraires
Mwasi kitoko mpe mobola ya bosɔtɔ
Na mokolo ya libala oyo azelaki banda kala, Omog Licabo amoni ndenge kitoko, bonkɔkɔ mpe jugement ya bato ekoki kokata destin ya moto na violence.
Tángá makomi → - Recension et lecture critique · Littérature et études littéraires
Masapo ya Amadou Koumba
Recueil monene ya Birago Diop ekómisaka littérature orale ya Wolof source ya masɛki, morale mpe boluki ya philosophie.
Tángá makomi →