Komibanzabanza mpo na bato mosusu ezali kokita na mokili?

Na mateya na ye na Collège de France ya 1981-1982, oyo ebimisamaki na nkombo L’Herméneutique du sujet, Michel Foucault alobeli mingi epimeleia heautou, elingi koloba komibanzabanza mpo na yo moko. Epai na ye, komibanzabanza wana elimboli te komikangela na yo moko, kasi mosala oyo na nzela na yango moto abongolaka lolenge na ye ya kozala, ya kokanisa mpe ya kosala.

Boyokani ya moto na ye moko ekoki kotongama te libándá ya boyokani na bato mosusu. Soki makambo oyo moto amoni ete ezali na ntina mingi mpo na ye moko — kobatelama, lokumu, mpe likoki mpenza ya kozala na bomoi — ezali mpe na motuya mpo na bato mosusu, komibanzabanza mpo na yo moko ekutani na komibanzabanza mpo na bato mosusu.

Ezali na bokutani wana nde mituya ya makambo ya lisungi ya bomoto ezali kopesa likambo yango ndimbola ya polele lelo. Bamposa ezali kaka mingi, nzokande ndambo ya misolo ya lisungi ya mokili ezali kokita. Na maloba mosusu, na ntango oyo bozangi-bokasi ya bato mosusu ezali kaka monene mpe ezali komonana polele, makoki oyo epesami mpo na koyanola na yango ezali, na makambo mingi, kokita.

Aide alimentaire liboso ya kokita ya financement

Global Report on Food Crises 2026 estime ete na 2025 bato pene na 266 millions na bikólo mpe territoires 47 bazalaki na niveaux élevés ya insécurité alimentaire aiguë. Motángo ya bato oyo bazali na faim aiguë ekómi mbala mibale na bambula zomi; bikólo zomi ezali na pene na mibale kati na misato ya bato concernés.

Na Soudan, bato pene na 19,5 millions bazali na insécurité alimentaire aiguë mpe pene na 135 000 na conditions catastrophiques. Bana koleka 825 000 ya se ya mbula mitano bakoki kozala na malnutrition aiguë sévère na 2026. PAM elobaki ete ezalaki na mposa ya 579 millions ya dollars mpo na opérations na yango kino octobre.

Bato bazali kaka mingi mosika na bandako na bango

Ba données ya HCR emonisi komata makasi ya déplacement forcé: 38,54 millions na 2011, 51,23 na 2013, 65,03 na 2015, 78,38 na 2019, 107,22 na 2022 mpe 123,25 na 2024. Total ekitaki na 117,83 millions na 2025, kasi ezali kaka mosika mingi na niveau ya ebandeli ya décennie oyo eleki.

Na ntango moko, ressources ya HCR ekitaki na 1,246 milliard ya dollars na 2025. Organisation ezwaki kaka 37 % ya bamposa na yango ya financement, contre 48 % na 2024.

Aide publique ezali kokita

Na 2025, APD ya ba membres mpe associés ya CAD ya OCDE ezalaki 174,3 milliards ya dollars, kokita ya 23,1 % na termes réels. Ba fournisseurs 26 kati na 34 bakitisi aide na bango. Allemagne, États-Unis, Royaume-Uni, Japon mpe France basali 95,7 % ya baisse mobimba.

Aide humanitaire ya ba membres CAD ekitaki 35,8 %. OCDE ezali ko-projeter mpo na 2026 baisse mosusu ya APD ya 6,9 % mpe baisse ya 11,6 % ya aide bilatérale na Afrique subsaharienne. Aide alimentaire ekoki kozala ekiti 44,5 % kati na 2024 mpe 2026; contributions de base na Nations unies ekitaki 27 % na 2025. Ba chiffres yango etali ba périodes ekeseni; esengeli kosangisa yango te.

Ba priorités ezali kobongwana

Koloba fatigue de l’aide ekoki kopesa impression lokola ezali likambo ya psychologie. Kasi Leta alɛmbaka te ndenge moto alɛmbaka. Baguvɛrnema babongisaka budgets, ba parlements bavotaka dépenses mpe ba priorités ebongwanaka.

OCDE elobi ete soki ba pays donateurs babatelaki kaka ratio APD/RNB ya 2025 na 2026, aide elingaki komata 1,4 %. Ba budgets oyo eyebani emonisi nde baisse projetée ya 6,9 %. Kokita ezali bongo mpe résultat ya mikano publics.

Moto mosusu alimwaki te

Kokita ya aide publique elingi koloba te ete ba flux nyonso ya ressources epai ya bikólo ya revenu faible to intermédiaire ezali kokwea. Remittances ya ba migrants emati uta pene na 465 milliards ya dollars na 2017 kino 685 milliards na 2024. Na mbula yango, eleki FDI mpe APD soki basangisi yango.

Ba fournisseurs publics 12 oyo bazali na CAD te balobaki mpe 13,3 milliards ya dollars na 2025; ba fournisseurs 8 kati na 34 ya CAD babatelaki to babakisaki effort na bango. Ba banques multilatérales mpe emonani makasi koleka.

Pasi nyonso ekómelaka biso ndenge moko te

Crise oyo eumeli bambula mingi ezalaka ntango nyonso na visibilité moko te. Accès ya ba journalistes, bililingi, esika ya ekólo na relations internationales mpe ba crises mosusu ebongolaka attention. Financement humanitaire etalelaka mingi contributions volontaires.

Bokeseni ekoki bongo kozala kati na makasi ya pasi mpe place na yango na espace public international.

Mitángo mpe bandelo na yango

Série statistique moko te emekaka directement souci de l’autre. Mitángo emekaka budgets, déplacements, transferts, bamposa alimentaires to financements. Kasi emonisi ete ntango bamposa ezali kaka minene, eteni monene ya ressources publiques internationales ezali kokita.

Koyeba ete moto mosusu azali lokola biso ekati te motuna ya relations kati na bikólo. Nsima ya Seconde Guerre mondiale, eteni ya eyano ezwaki forme ya oyo tobengi aide. Kasi komibanzabanza mpo na moto mosusu esengi ntango nyonso ete tótya ye na position ya moto oyo tosengeli kosunga?

Esengeli kosunga bikólo « ya bobola »?