Merisphere Publishing
ARTICLE À LIRE · MERISPHERE REVIEW
Article scientifique · Philosophie
Filosofi ya Afrika, boyebi mpe culture

Kokanisa koleka Senghor: émotion ezali ya bato moindo ndenge raison ezali ya ba Grecs?

Antoine Nguidjol
Première publication · 13 avril 2024

Na mokuse

Esengeli koboya bokabwani ya Senghor oyo etyaka émotion mpe raison na ba races, kasi kozanga kobosana boyokani na yango ya solo na boyebi, création mpe histoire politique.

Filosofi ya Afrika, boyebi mpe culture · Édition mobimba ya botángi

Formule oyo ekumisami mpe ebimisaki matata

Liloba ya Senghor ete émotion ezali ya moto moindo ndenge raison ezali ya Hellène ebimisaki débat makasi, mingimingi na mosala ya Marcien Towa. Ekabolaki participation, vitalité mpe spontanéité na distance mpe calcul mpo na kotɛmɛla likanisi ete Afrika ezalaki na culture te.

Kasi kopesa ba capacités psychiques yango na ba peuples to ba races elendisaka essentialisme mpe ekoki kolongisa hiérarchie ya ba états mentaux oyo babengi innés. Science moderne epesi moboko moko te na classement racial yango.

Koleka opposition raciale

Koboya bokabwani racial ya Senghor elingi koloba te koboya boyokani kati na émotion mpe raison. Raison oyo expérience esimbi te ekotambola na mpamba; émotion mpe esalisaka création mpe epesaka pensée direction.

Motuna ya mozindo ezali bongo koyeba ndenge sensation, émotion mpe raison esalaka elongo mpo na kosala boyebi, kasi te peuple nini ezali nkolo ya faculté moko.

Kant mpe botongi ya expérience

Kant amonisi ete boyebi ebandaka ntango likambo moko esimbi sujet, mpe esprit ebongisaka matière oyo sensation epesi. Ntango e coordonner ba impressions mpe epesaka intuition intérieure forme; représentation ezali sensation brute to calcul pur te.

Émotion mpe raison ezali bongo ba moments oyo esengelanaka na bososoli ya moto. Culture nyonso ezali na ba arrangements ekeseni ya nyonso mibale, mpe culture moko te ezali bloc psychologique ya ndenge moko.

Émotion lokola matrice ya révolution

Révolution française emonisi ndenge kanda, nzala, frustration, elikya mpe solidarité ebimisaki makanisi politiques mpe action collective. Liberté, égalité mpe fraternité etambwisaki bato mpo ezalaki na mbala moko ba concepts mpe bamposa oyo bayokaki.

Bobangi mpe anxiété esalaki mpe Terreur, ba réponses religieuses, art, mikanda, ba clubs politiques mpe boluki ya sécurité. Ba émotions ebimisaki makanisi; makanisi mpe ekolisaki ba émotions mpe esalaki mémoire collective.

Désenchantement mpe boyebi ya histoire

Ba espoirs ya révolution ebongwanaki conflits, exécutions, inégalités oyo etikalaki mpe déception. Ba expériences yango etyaki scepticisme mpe bokebi na réflexion ya siècle ya zomi na libwa mpo na révolution.

Kokanisa koleka Senghor ezali koyeba circulation universelle kati na affect mpe raison, wana tozali kotala ba situations culturelles. Émotion ezali propriété ya bato moindo te, mpe raison ezali ya ba Grecs te; nyonso mibale esalaka na construction nyonso ya boyebi mpe histoire ya bato.

Okoki kobomba na PDF to ko-imprimer mpo na bosaleli ya yo moko, ya mateya to ya académie, soki titre, kombo ya mokomi mpe référence Mérisphère etikali.

Masolo na ntina ya lisolo oyo

Esika oyo ezali mpo na masolo ya siansi. Bokoki kotyana ntembe mpe kopesa makanisi na bososoli. Mafinga, kobundisa moto, kosambwisa, koyina bato to kobangisa endimami te.

    Likanisi ezali naino te.