‘Fighting spirit’ ya bato ya Cameroun ekendaki wapi? Mémoire oyo bapekisi, transmission oyo ebukani mpe bana-mboka oyo bazangi libula ya mémoire
Na mokuse
Bato ya Cameroun babosanaki kaka tradition ya résistance te: censure ya État, silence ya mabota mpe kozanga milulu ya public epekisaki transmission na yango.
Politiki, mémoire mpe citoyenneté · Édition mobimba ya botángi
Moto akoki kobosana te oyo azwaki libula te
Crise politique nsima ya élection ya 12 octobre 2025 ezongisaki motuna mpo na esprit ya résistance ya Cameroun. Kasi mosala ya Paul Ricœur emonisi ete kobosana esengaka ete transmission esalemaki liboso.
Ba générations mingi bazwaki masolo to témoignages ya etumba ya indépendance te. Mingongo ya ba syndicalistes, bamemi-nsango, ba combattants, ba intellectuels mpe basali-bilanga oyo batɛmɛlaki ekangamaki, ekómisamaki crime mpe epekisamaki kokóma makomi oyo eumelaka.
Libota oyo bakangaki monɔkɔ
Maurice Halbwachs mpe Pierre Nora bamonisi ete libota ezali esika ya liboso ya mémoire. Na Cameroun, traumatisme mpe bobangi epekisaki mbala mingi baboti koyebisa bana oyo esalemaki.
Kozanga masolo ya libota, bana bayekolaki kokumisa ba figures ya lelo oyo pouvoir endimi—fonctionnaire, maire, chef traditionnel, député, footballeur to influenceur—ntango ba combattants ya bonsomi batikalaki bililingi oyo ezangi nkombo mpe ebombami.
Ingénierie ya oubli ya État postcolonial
Uta bambula 1960, État ezali ko contrôler récit national na kobenga ba héros rebelles mpe résistance subversion, mpe elongoli etumba ya indépendance na débat public mpe ba programmes scolaires.
Ekitisaki mpe pensée critique mpe ekaboli solidarité nationale na kosalela ba identités régionales mpe linguistiques na politiki. Tribalisme wana ya État epekisaka imagination historique oyo bato nyonso bakoki kokabola.
Kokómisa résistance crime
Kobenga bilenge oyo batɛmɛli drogués mpe mikóló bandits to terroristes ezali kokoba grammaire coloniale. Maloba yango ekómisaka révolte maladi, elongisaka force ya État oyo ezangi ndelo mpe ebongoli ba griefs politiques na déviance to crime ya moto moko.
Uta UPC oyo babengaki terroriste na bambula 1950 kino ba contestataires ya lelo, délégitimation elongolaka kanda nguya na yango ya histoire mpe epekisaka peuple ekumisa bitumba na yango.
Tradition esengaka milulu
Ba événements fondateurs ekómaka tradition na nzela ya ba monuments, nzembo, commémorations, bankombo ya balabala, masolo ya public mpe cérémonies ya kelasi. Cameroun etye pene na rite officiel moko te oyo ekoki komonisa mpe kozongisa mémoire ya etumba ya indépendance.
Fighting spirit ekendaki esika moko te: bakangaki yango na maloba, balimwisaki yango na histoire, bakómisaki yango crime na politiki mpe bapekisaki milulu na yango. Peuple ekoki kobatela histoire oyo bapesaki yango jamais bankombo mpe dignité na yango te.
Masolo na ntina ya lisolo oyo
Esika oyo ezali mpo na masolo ya siansi. Bokoki kotyana ntembe mpe kopesa makanisi na bososoli. Mafinga, kobundisa moto, kosambwisa, koyina bato to kobangisa endimami te.
Likanisi ezali naino te.