Nationalisme transcendantal ya Simon Kimbangu

Nationalisme oyo eleki géographie ya colonie

Atako kimbanguisme ezali liboso lingomba, banda ebandeli ezwaki dimension ya nationalisme oyo ekeseni na ba nationalismes mosusu ya Afrika. Tokoki kobenga yango transcendantal, mpo endimaki ata mokolo moko te kokangama na bandelo ya géographie ya colonie.

Atako etongamaki na Biblia mpe boklisto, maloba ya Simon Kimbangu emonanaki noki lokola likama epai ya ba administrations coloniales ya Belgique, ya Portugal na Angola mpe ya France na Congo-Brazzaville. Maloba yango ekokaki kozongelama mpe kosalelama ndenge moko na bikólo mosusu ya Afrika oyo ezalaki na se ya bokonzi ya colonie.

Kopanzana ya liteya ya bonsomi

Nationalisme transcendantal ya kimbanguisme emonanaka polele na mateya na yango ya molimo mpe na mosala makasi ya bayekoli ya Kimbangu. Administration coloniale ya Belgique esalaki libunga ya kotinda bango mosika na kati ya mboka; kuna nde basakolaki mingi liteya ya moteyi.

Kokabola molimo mpe politiki ezali lokuta

Na kokangisa makambo ya molimo na politiki, kimbanguisme ebukaki dogme catholique ya bingumba mibale oyo Augustin ateyaki. Bokabwani ya ba sphères to bikonzi mibale esangani na bokonzi moko oyo ordre na yango ebongwani. Mpo na Kimbangu, Bokonzi ya Nzambe ezali mosika na bokonzi ya mabele te: ezali bokonzi moko oyo etambolaka, epai etumba ya kozongisa ordre esalemaka kolanda mwango ya ebandeli ya Nzambe, oyo moto ya mpɛmbɛ abongolaki na ntango ya kokanga Afrika.

Likambo ezali te koyika mpiko na domination wana bazali kozela lobiko na mokili mosusu; ezali nde kokima mabaku mpe kolembisa nguya ya moyangeli. Lobiko esalemaka na mokili oyo kaka: ebongoli mokili te, kasi ebongoli ordre na yango.

Kondima, boyebi mpe kobongwana ya nguya

Kondima ezali acte ya makanisi mpamba oyo ezangi esika te. Ezali boyebi ya kati ya lobi ya solo, ntango ‘Bato ya moindo bakokóma Bato ya mpɛmbɛ’—bayangeli—mpe ‘Bato ya mpɛmbɛ bakokóma Bato ya moindo’—bato oyo bazali na se.

Dialectique wana ya kobongola ba pôles epekisaka ete kimbanguisme ekitisama kaka na mouvement religieux. Epesaka yango bonene ya pensée globale, epai boyokani kati na molimo mpe politiki ezali na ntina kasi esilisaka ndimbola na yango te.

Kokanisa mpe kosala esika moko

Kimbangu ateyaki bosenga ya koyeba kotánga mpe kososola, kokabola œuvre na texte, commentaire na ndimbola, mpe kotala soki texte eyokani na contexte ya lisapo. Asengaki moto nyonso asalela mayele na ye mpo na kososola oyo azali kotánga; ateyaki mpe kosangisa makanisi na misala, bomoko ya lisanga mpe bizaleli ya malamu.

Na ndenge yango, apesaki Afrika elanga monene ya makanisi mpe bisaleli mingi mpo na komilongola na boyokani ya bokeseni na banguya oyo ezali koyangela yango. Mwango ezali ete Afrika ezongisa mokili na ordre ya bozalisi na kozwa lisusu bokonzi ya destin na yango.