Football ya Afrika lokola talatala ya ‘ba sociétés primitives’
Na mokuse
Na nsima ya spectacle mpe commerce, football ya Afrika emonisaka bondeko ya engumba, mbongwana ya motángo ya bato mpe matata oyo euti na histoire ya lisanga.
Société, culture mpe anthropologie · Édition mobimba ya botángi
Uta lisano ya babola kino institution sociale
Football ebendaka bakonzi ya bamboka, ba ministères, ba fédérations, ba annonceurs mpe bato ebele oyo batalaka yango; elenge joueur akoki kozwa lifuti koleka ingénieur, monganga to chercheur. Kasi bato babosanaka ete na ebandeli ezalaki lisano ya babola mpe ete ezali kaka na boyokani na ba formes ya solidarité ya ba sociétés oyo babengaki ‘primitives’.
Ezalaki libosoliboso lisano ya bamboka ya Afrika te, atako ba sociétés traditionnelles ezalaki na masano mingi ya lisanga. Football ekolaki mingimingi na engumba ya Afrika, elongo na déplacement ya bato ya mboka na espace urbain oyo colonisation mpe nkita ebongolaki.
Bondeko ya remplacement
Équipe ezongisaka boyokani oyo exode rural ebebisaki. Ba joueurs bazwaka libota, mibeko, hiérarchie, histoire mpe tradition. Ndenge Georges Balandier amonisaki na anthropologie na ye ya ‘Brazzavilles noires’, bato oyo bakendaka na engumba bamemaka minɔkɔ, bizaleli mpe mémoire sociale ya mboka.
Concurrence ya minɔkɔ, bofandi ya ba groupes na ba quartiers mpe spécialisation ya misala nyonso ezali na bopusi na football. Lisano emonisaka ndenge ba groupes bazwaka espace urbain mpe ndenge bawelanaka.
Cameroun lokola ndakisa
Ba clubs ya liboso na Cameroun etongamaki mingi na moboko ya géographie mpe ethnie. Na Douala, Oryx mpe Caïman ezalaki komonisa ba communautés Douala oyo ezalaki kowela na mipanzi mibale ya Wouri; Dynamo ekangamaki na Basaa mpe Union na bato oyo bautaki na Ouest ya Cameroun.
Motindo yango emonanaki mpe bisika mosusu: Canon na Yaoundé, Épervier ya Ebolowa, Unisport ya Bafang, Racing ya Bafoussam, Coton Sport ya Garoua mpe PWD ya Bamenda. Boyokani yango ekómisi club ethnie kaka te, kasi emonisi ndenge football ebombaka histoire ya botongi ya engumba.
Démographie mpe classement symbolique
Mbongwana ya motángo ya bato na engumba ebongolaka composition sociale ya ba clubs. Union ya Douala ekolaki ntango bato mingi ya Ouest ya Cameroun bakómaki kofanda na engumba; na bingumba ya Ouest, stabilité démographique esalisaki ba équipes ya esika ebatela homogénéité mingi.
Club ya football ekoki bongo kozala elembo ya boyokani démographique. Emonisaka ndenge ba groupes bakabwani na espace urbain mpe ndenge balukaka reconnaissance na ordre national.
Lisano etyaka matata na scène
Match ebongolaka matata oyo ezali na société na etumba ya bilembo. Kowela ya kala kati na Caïman mpe Oryx ezongisaki mpe etumba ya histoire kati na ba princes Douala mpo na contrôle ya engumba. Spectateur aponaka ngámbo na likambo oyo eleki mbano ya lisano to ya mbongo.
Soki violence ebimi na stade, ezali ntango nyonso accident to confusion kati na fiction mpe réalité te. Kaka tension sociale oyo ezali nde ekoki komonana na talatala ya lisano. Football ya Afrika ekangami na sociologie ya bato mpe na histoire coloniale mpe libérale ya bingumba; yango elimboli nguya na yango ya politiki mpe attraction na yango ya commerce.
Masolo na ntina ya lisolo oyo
Esika oyo ezali mpo na masolo ya siansi. Bokoki kotyana ntembe mpe kopesa makanisi na bososoli. Mafinga, kobundisa moto, kosambwisa, koyina bato to kobangisa endimami te.
Likanisi ezali naino te.