Marcien Towa azalaki na raison koloba ete ethnophilosophie ya Afrika emɛlaka na ‘nse ya histoire’?
Na mokuse
Koboya mythe mpe culture oyo elongamaki ya Towa epesaki critique philosophique ya Afrika makasi, kasi ekokaki kotika ba catégories ya domination ya Occident kozanga examen ya kokoka.
Filosofi ya Afrika, culture mpe critique · Édition mobimba ya botángi
Towa afundi ethnophilosophie
Essai sur la problématique philosophique dans l’Afrique actuelle ya Marcien Towa ekómaki classique mpo na critique makasi ya ethnophilosophie, mélange contradictoire ya ethnologie mpe philosophie. Towa aboyi kosalela ba cultures mpe ba mythes ya Afrika lokola moboko ya spéculation philosophique.
Mpo na ye, mythe ezali na kati ya ‘balobaka’ oyo ezangi moto responsable, kasi na sujet conscient oyo atambwisaka pensée libándá ya opinion te. Philosophie esengeli kozala acte ya kokanisa oyo ekoki koboya makambo oyo communauté ezongelaka kaka.
Culture oyo défaite elongoli motuya
Towa amoni mythe ya Afrika lokola eloko oyo ekoki kosalelama te, mpo ezali ya culture oyo conquête coloniale elongaki. Na makanisi na ye, tradition oyo etɛmɛlaki domination te ekoki kopesa bisaleli intellectuels, politiques mpe techniques mpo na kozongisa bonsomi te.
Afrika esengeli koyeba bisaleli ya molongi—science, technique mpe philosophie—na esika ya kozongisa passé oyo faiblesse na yango ekoki kolendisa elilingi ya Afrika lokola contraire ya Occident.
Césaire, Fanon mpe bozongi oyo ekoki kosalema te
Towa aponi rupture révolutionnaire ya Césaire mpe ndenge Fanon asaleli psychanalyse koleka réconciliation ya Senghor ná culture ya libula. Kasi Césaire mpe Fanon bazalaki bato ya Caraïbes oyo traite négrière elongolaki réserve culturelle oyo bakokaki kozongela na pete.
Mobembo ya Césaire epai ya mboka ya mbotama ekutani na ba plantations, racisme mpe libulu oyo déracinement esalaki. Bozongi na ye ezali restauration te; ezali kolela mokili oyo ekoki kozonga ndenge ezalaki te.
Senghor mpe boluki ya continuité
Poésie ya Senghor elukaka biloko ya passé ya Afrika oyo eumelaka na kati ya compromis ya ba cultures oyo amonisi lokola spirituelle mpe matérielle, mpe esangisaka passé ná présent na rythme mpe lokota ya français.
Towa aboyi compromis yango mpe aponi rupture. Kasi opposition na ye ekoki kozongela bokabwani oyo etyaka Afrika na nse ya mythe mpe Occident na nse ya histoire, progrès mpe efficacité technique.
Bosenga ya métacritique
Progrès ezali forcément nsuka ya histoire soki esengeli kobima na kelasi ya mindele? Philosophie ya Occident kaka ekoki kopesa résistance ya moto ya Afrika makasi soki bateyi ye na ba catégories ya moto oyo azali dominant?
Liboso ya kosalela bisaleli intellectuels ya nkolo, pensée ya Afrika esengeli kosala métacritique ya ba suppositions na yango mpe boyokani na yango ná domination. Pensée ekoki kozala te kozanga lokota mpe communauté oyo moto azwi libula; kobima na opinion elingi koloba te kobanda lokola moto azangi libula nyonso.
Masolo na ntina ya lisolo oyo
Esika oyo ezali mpo na masolo ya siansi. Bokoki kotyana ntembe mpe kopesa makanisi na bososoli. Mafinga, kobundisa moto, kosambwisa, koyina bato to kobangisa endimami te.
Likanisi ezali naino te.