Afrika ezali continent ya balɔti koleka nyonso?
Na mokuse
Kofunda bato ya Afrika ete bafandaka na bandɔtɔ ebombaka bandɔtɔ oyo Occident esalelaki mpo na kokanisa, kolonga mpe kozwa mokili.
Filosofi, représentation mpe histoire · Édition mobimba ya botángi
Moto ya Afrika oyo bakómisi molɔti
Tradition molai ya Occident emonisaka bato ya Afrika lokola bato oyo batikaka mokili ya solo mpo na bandɔtɔ, magie mpe kala oyo esili. Kofunda yango endimi ete imagination ezali mpamba mpe boyebi euti kaka na perception.
Moto ya Afrika akómi molali oyo azangi sens commun, elilingi oyo ekangami na maloba ya koboya bomoto ya bato moindo oyo ezali na Montesquieu mpe bakomi mosusu ya modernité européenne.
Ndɔtɔ ya nkolo oyo alamuki
Moto ya Occident oyo bamonisaka lokola alamuki azangi bandɔtɔ te. Uta 1492, Europe ekanisaki ete ezali nkolo ya nature, représentant se moko ya mokili mpe moto oyo azali na nzela ya liboso epai ya biloko yango moko.
Stuart Hall amonisi ete Occident ezali kaka esika ya géographie te; ezali représentation ya histoire oyo etongamaki na kotɛmɛla ba barbares, bato ya Orient, bato ya Afrika mpe ba peuples autochtones ya Amerika.
Ba mythes, exploration mpe conquête
Uta Atlantide ya Platon mpe vision ya âge d’or kino bozwi oyo Marco Polo alobelaki, exploration ya Europe etambwisamaki na bandɔtɔ ya nguya. Colomb akatisaki Atlantique lokola touriste te; ba expéditions na ye elukaki bozwi oyo bakanisaki.
Ndɔtɔ moko wana etambwisaki expansion coloniale. Tunisie, Congo, Madagascar mpe ba territoires mosusu ya Afrika elongamaki liboso mpe nsima ya Conférence de Berlin, wana Jules Ferry azalaki kolongisa empire lokola mokumba ya ba races oyo babengaki supérieures.
Ntango ndɔtɔ ya kozwa mokili ekómi moke
Ndɔtɔ ya colonie etongaki nguya ya ba empires ya Espagne, France, Grande-Bretagne, Hollande mpe na nsima Amerika, na ntalo ya koboma bato mpe kobɔtɔla biloko. Lelo ndɔtɔ yango emonani kokangama na occidentalisme oyo ebangaka ba concurrents oyo kala bazalaki komona lokola illegitimes.
Bililingi ya islamiste, Russe, Turc to Chinois emonisaka mbala mingi bobangi liboso ya bato ya libándá ya kala mpe liboso ya épuisement ya civilisation oyo ekanisaki ete destin na yango ekokani na univers mobimba.
Ba expériences ya mokili oyo ekokani
Expérience ya Afrika mpe ya Occident, nyonso mibale ezali ya kokoka te. Esengeli bongo kotya yango horizontalement lokola ba expériences ekeseni ya mokili moko, kasi verticalement lokola degrés ya certitude te. Merleau-Ponty akundolisi biso ete être ezali mabele oyo ba situations nyonso ekutanaka.
Bandɔtɔ mpe ba illusions ezali na kati ya mokili mpe ezali na mwa bosolo na yango. Afrika ezali na lotomo ya kokanisa projet mosusu. Bokeseni ezali forcément opposition te: ezali mpe moboko ya bonsomi, bokeli mpe coopération kati na bato.
Masolo na ntina ya lisolo oyo
Esika oyo ezali mpo na masolo ya siansi. Bokoki kotyana ntembe mpe kopesa makanisi na bososoli. Mafinga, kobundisa moto, kosambwisa, koyina bato to kobangisa endimami te.
Likanisi ezali naino te.