Liberya dakò resevwa sitwayen peyi twazyèm. Eswatini ak lòt Leta afriken patisipe tou nan dispozitif la. Nan dat 30 septanm, Burundi anonse li menm tou l ap aksepte moun ki pa gen okenn lyen anvan ak teritwa li, eksepte, dapre prezidans burundèz la, moun yo pouswiv pou krim oswa ki gen lyen ak teworis. Kantite moun, kalandriye yo ak sa peyi yo resevwa an retou pa toujou piblik.
Dispozitif la deja bay sèn ki montre jis nan ki pwen yo ka separe nasyonalite ak destinasyon. Nan mwa out, senk moun — twa Kiben, yon Brezilyen ak yon Kamewounèz — te refize desann yon avyon nan Liberya, paske yo te di yo te pè pou sekirite yo. Finalman, yo te mennen yo Gine Ekwatoryal. Epizòd la bay deba jiridik la yon reyalite konkrè: « peyi twazyèm » nan pa toujou yon destinasyon moun nan konnen davans, ni yon teritwa moun yo depòte a gen okenn atachman avè l.
Akò ki pa twò transparan
Kesyon an poze an premye pou gouvènman afriken yo menm. Poukisa resevwa yon moun anyen pa mare ak teritwa nasyonal la?
Pa gen yon sèl repons. Aranjman yo diferan selon peyi a. Otorite yo ka mete devan koperasyon diplomatik ak Washington, kapasite dakèy, konsiderasyon imanitè oswa lòt enterè bilateral. Plizyè fwa, Etazini asosye politik depòtasyon li ak angajman finansye oswa diplomatik. Men lefèt yon èd ak yon akò migratwa egziste an menm tan pa sifi, san lòt dokiman, pou pwouve youn se pri egzak lòt la.
Opasite a kite opinyon piblik afriken yo ak kesyon ki pi senp yo. Kilès ki negosye? Konbyen moun yo dwe resevwa? Ki estati y ap ba yo? Èske y ap kapab mande azil, travay, sikile, tabli dirab oswa èske yo ka voye yo nan yon lòt peyi? Ki administrasyon k ap okipe lojman yo, idantifikasyon yo ak pwoteksyon yo? Lè repons yo disponib, yo pa menm tout kote.
Transfè a pa fini lè avyon an pati. Li louvri yon dezyèm etap administratif sou tè afriken an. Yon Leta ki aksepte sitwayen peyi twazyèm dwe detèmine estati yo lè yo rive. Se la akò entènasyonal la ak dwa entèn peyi a rankontre, ansanm ak obligasyon ki soti nan dwa refijye yo ak entèdiksyon pou voye yon moun kote li riske sibi tòti oswa pèsekisyon.
Apre konkèt Lwès la, fwontyè ameriken an ap pwolonje nan Sid global la
Politik ameriken an deplase yon pati nan fwontyè a san li pa deplase teritwa Etazini. Washington kenbe desizyon pou depòte a; yon lòt Leta resevwa moun nan epi li pran sou do li yon pati nan konsekans jiridik, administratif ak imen yo.
Prensip souverènte a pa disparèt nan dispozitif la. Leta afriken yo rete lib pou yo siyen akò epi, nan limit angajman entènasyonal yo, pou yo fikse kondisyon antre ak sejou sou teritwa yo. Se menm souverènte sa a ki fè transparans sou desizyon yo vin pi nesesè toujou. Yon akò ki fèt nan non yon Leta angaje administrasyon li, finans li ak dwa li tou.
Batay jidisyè ameriken an konsantre kounye a sou garanti yo bay anvan depa a. Lakou Siprèm kite transfè yo rekòmanse pandan l ap egzamine legalite yo. Òganizasyon k ap defann dwa migran yo soutni yon moun dwe gen yon posibilite reyèl pou li fè konnen risk li ka rankontre nan peyi destinasyon an. Administrasyon Trump la konsidere pwosedi tribinal enferyè yo mande yo kòm obstak pou yon politik depòtasyon li jije endispansab.
Lafrik pa sèlman yon dekor byen lwen pou politik migratwa ameriken an ankò. Kèk nan Leta li yo tounen relè politik sa a. Pwochen akò yo ap pèmèt nou mezire sa yo aksepte sou plan jiridik, sa yo resevwa sou plan diplomatik oswa finansye, epi sitou sa yo fè ak moun yo apre yo fin desann avyon an.
