Damas, moto monene oyo littérature antillaise ebosanaki mingi, azwi esika ya liboso
Pono malamu. Kotia Léon-Gontran Damas na liboso ekangisi festival na histoire ya émancipation ya bato noirs. Elongo na Aimé Césaire mpe Léopold Sédar Senghor, Damas azali na génération fondatrice ya Négritude. Poésie na ye ememi expérience ya Guyane ya assimilation, éducation coloniale, minoko mpe disciplines oyo batyelaki nzoto.
Négritude elukaki kopesa kombo na expérience historique mpe culturelle noire oyo ordre colonial ekitisaki. Ezalaki doctrine moko ya ndenge moko te. Césaire, Senghor mpe Damas bakomaki te uta na territoire moko mpe na voix moko.
Ba générations oyo elandaki etindaki ba catégories mosusu mosika. Na Antilles, Édouard Glissant akolisaki notions ya Antillanité, créolisation mpe Relation. Identité ekitisami lisusu te na origine moko; etongamaka mpe na contacts, mouvements, minoko mpe ba histoires oyo ekutani.
Bonsomi elobaka créole
Mbula oyo, Mois Kréyol etie marronnage na katikati ya création artistique. Kombo yango ezali na ntina mpo esaleli liloba « Kréyol », oyo epesi événement eteni monene ya makasi na yango. Kosala œuvre ezali kozongela te fuite ya esclave marron. Kasi œuvre ekoki kosolola na minoko oyo etyamaki na nse, kobongola hiérarchies culturelles, kozwa lisusu ba mémoires oyo babwakaki to kofungola esika mpo na formes oyo institutions eboyaki banda kala.
Minoko créoles ezali na esika ya sikisiki awa. Ebotamaki na sociétés oyo colonisation, esclavage, migrations mpe contact linguistique etondisaki. Kozala na yango na scène, na buku, na institution to na kelasi ezali bongo kaka décoration te.
Pono ya kombo « Mois Kréyol » yango moko ezali kosunga affirmation yango. Festival etiki créole te lokola eloko oyo bayekolaka kaka na français: ekotisi yango na identité publique na yango. Édition ya zomi ezali mpe kotia 28 octobre, Journée internationale de la langue et de la culture créoles, na esika monene. Kotinda langue ya famille to populaire na ba affiches, scènes mpe institutions culturelles ezali moko ya makambo oyo festival ezali kotala.
Festival ezali koloba « komikangola na nzela ya culture » lokola eteni ya projet artistique na yango. Ba œuvres nde ekolakisa oyo yango elingi koloba na pratique: koteya quadrille, gwoka oyo ba générations bakabolaka, kotanga texte ya Guyane, théâtre, danse, musique to kozwa lisusu langue.
Marronnage ya 2026 ezali ya XVIIIe siècle te. Festival elobi mpe bongo te. Ezwi liloba ya histoire mpo na kotala oyo ba artistes ya lelo basalaka na héritages créoles mpe ba espaces oyo efungwami mpo na bango. Programme, koleka liloba yango moko, nde ekolakisa mosika boni déplacement yango ekoki kokende.